Skûtsje
Uit Zeilpedia.nl
Deze zeilschepen werden vanaf de 18e eeuw gebouwd tot circa 1930. De lengte bedraagt 12 tot 20 m. De breedte hangt samen met de afmetingen van bruggen en sluizen in het het vaargebied en is gemiddeld 3,5 m, maximaal een meter of vier. De boten zijn gebouwd om te zeilen en waren oorspronkelijk dan ook niet voorzien van een motor. In de loop van de jaren twintig en jaren dertig werden veel skûtsjes voorzien van hulpmotoren, maar pas na de Tweede Wereldoorlog werden de zeilen vervangen door motoren. De skûtsjes verdwenen als vrachtschip van het water, toen de motor-binnenvaartschepen die vele honderden tonnen lading mee konden nemen, hun rol overnamen. Veel skûtsjes werden vervolgens omgebouwd tot woningen op het water.
Een skûtsje is kleiner dan de skûte. Het onderscheidt zich verder van andere tjalken doordat het:
- in Friesland is gebouwd
- niet langer is dan 20 m
- gebouwd is voor zeilend vrachtvervoer op het binnenwater
Hoewel skûtsjes niet waren gebouwd voor reizen over de Zuiderzee werden ze desondanks toch gebruikt om terpaarde en mest te vervoeren van Friesland naar het gebied rond Warmond. Veelal echter werd de mest in plaatsen als Workum overgeladen in grotere schepen, beter Zuiderzeewaardig. Sinds 1974 wordt op dit traject tijdens de herfstvakantie de Strontrace gevaren. thump
Ga naar Skutsjesilen.biz voor diverse arrangementen op een skutsje. Of neem contact op met Fryslan Events voor een arrangement naar keuze of advies op maat !
Nieuw leven voor skûtsjes
Door de naoorlogse schaalvergroting in de binnenvaart en door de opkomst van het wegverkeer hebben veel van deze schepen het onderspit moeten delven. Sommige schippers probeerden het hoofd boven water te houden door, in plaats van gebruik te maken van het zeil, het schip voort te bewegen met een klein opduwertje, maar meer dan uitstel heeft dit nooit kunnen betekenen.
Vanaf de jaren vijftig zijn veel skutsjes, die inmiddels als woonschip aan de kant lagen, weer in de vaart gekomen. Enerzijds door particulieren die er m.b.v. een kajuit een jacht van maakten, anderzijds door personen of organisaties die ze in meer of minder originele staat weer in de vaart brachten. Zo vinden elk jaar wedstrijden met skûtsjes plaats, het bekende skûtsjesilen. Deze schepen ondergingen vele aanpassingen ten gunste van de absolute snelheid. Een oorspronkelijk en beeldbepalend kenmerk, het goede compromis tussen laadvermogen en zeileigenschappen, is in het moderne wedstrijdskûtsje verloren gegaan.
Het Skûtsjemuseum in Eernewoude is in 2004 begonnen met de bouw van een traditioneel houten skûtsje, De Æbelina. Het zal op 22 augustus 2009 te water worden gelaten.
Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde wikipedia-artikel Skutjes; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.